Chạm tay vào bóng bị gì luôn là một trong những câu hỏi gây tranh cãi nhiều nhất trong bóng đá hiện đại. Kể từ khi VAR được áp dụng rộng rãi và luật liên tục được IFAB cập nhật, khái niệm “handball” không còn đơn giản như trước. Không phải cứ bóng chạm tay là bị thổi phạt, và cũng không phải mọi pha chạm tay đều được xử lý giống nhau.
Để tránh hiểu nhầm, người xem và người chơi bóng đá cần nắm rõ sự khác biệt giữa các trường hợp bị phạt và không bị phạt theo luật hiện hành. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ, rõ ràng và đúng bản chất luật chạm tay vào bóng trong bóng đá.
Chạm tay vào bóng là gì theo luật bóng đá?
Theo Luật Bóng đá do IFAB ban hành, chạm tay vào bóng (handball) xảy ra khi cầu thủ dùng tay hoặc cánh tay chơi bóng một cách trái luật. Phần tay được tính bắt đầu từ vai trở xuống, nghĩa là vai không được xem là tay.
Theo DA88.COM, luật chạm tay không chỉ xét đến việc bóng có chạm tay hay không, mà còn tập trung vào các yếu tố như: vị trí tay, chuyển động của tay, khoảng cách và việc cầu thủ có tạo ra lợi thế không công bằng hay không. Mục tiêu của luật mới là giảm tranh cãi và hạn chế những quyết định mang tính cảm tính.
Chạm tay vào bóng bị gì? Khi nào chạm tay vào bóng bị thổi phạt?
Không phải mọi tình huống bóng chạm tay đều bị coi là phạm lỗi. Trọng tài sẽ dựa trên nhiều yếu tố kết hợp để đưa ra quyết định, thay vì chỉ nhìn vào việc bóng có chạm tay hay không.
Những trường hợp chạm tay chắc chắn bị phạt
Cầu thủ sẽ bị thổi phạt nếu cố ý dùng tay chơi bóng. Ví dụ như vươn tay cản bóng, đập bóng, đẩy bóng hoặc dùng tay điều khiển bóng một cách rõ ràng.
Ngoài yếu tố cố ý, cầu thủ vẫn có thể bị phạt nếu tay đặt ở vị trí không tự nhiên, làm cho cơ thể to hơn một cách bất hợp lý và cản đường bóng. Dù cầu thủ không chủ động đưa tay ra, nhưng nếu vị trí tay gây bất lợi cho đối phương, trọng tài vẫn có quyền thổi phạt.
Nếu lỗi chạm tay xảy ra trong vòng cấm của đội phòng ngự, hình phạt thường là quả phạt đền. Nếu ngoài vòng cấm, đội đối phương được hưởng đá phạt trực tiếp.
Chạm tay ngăn cản bàn thắng bị xử lý ra sao?
Theo tham khảo từ những người tham gia tải app Da88, khi một cầu thủ (không phải thủ môn) dùng tay để ngăn cản bàn thắng rõ ràng hoặc cản phá cơ hội ghi bàn mười mươi của đối phương, ngoài quả phạt, cầu thủ đó còn có thể bị xử lý kỷ luật nặng.
Tùy mức độ nghiêm trọng, cầu thủ có thể nhận thẻ đỏ nếu hành vi được xem là cố ý và trực tiếp ngăn bàn thắng. Trường hợp nhẹ hơn, cầu thủ có thể bị thẻ vàng kèm theo quả phạt tương ứng.
Khi nào chạm tay vào bóng không bị phạt?
Đây chính là phần khiến nhiều khán giả hiểu nhầm nhất khi theo dõi các trận đấu bóng đá.
Chạm tay trong tư thế tự nhiên
Nếu bóng chạm tay khi tay ở vị trí tự nhiên, sát thân người hoặc được dùng để giữ thăng bằng trong lúc chạy, trượt hoặc xoay người, trọng tài thường không thổi phạt.
Đặc biệt, trong các tình huống bóng đi với tốc độ cao, cự ly quá gần khiến cầu thủ không kịp phản xạ né tránh, việc bóng chạm tay không bị xem là lỗi.
Bóng bật từ bộ phận khác vào tay
Nếu bóng bật từ chân, đầu, thân người của chính cầu thủ đó hoặc từ cầu thủ ở cự ly rất gần rồi mới chạm tay, tình huống này thường không bị thổi phạt. Tuy nhiên, điều kiện là tay không được đặt ở vị trí quá bất thường.
Luật mới nhấn mạnh yếu tố ngẫu nhiên và không chủ ý trong các tình huống này, nhằm tránh việc thổi phạt máy móc.
Chạm tay vào bóng trong vòng cấm có luôn là phạt đền?
Câu trả lời là không. Không phải cứ bóng chạm tay trong vòng cấm là sẽ có phạt đền. Chỉ khi tình huống đó đáp ứng đầy đủ điều kiện phạm lỗi theo luật thì trọng tài mới thổi penalty.
Nếu tay ở vị trí tự nhiên, không làm cơ thể to hơn hoặc bóng bật vào tay một cách bất ngờ ở cự ly gần, trọng tài hoàn toàn có quyền cho trận đấu tiếp tục, dù tình huống xảy ra trong vòng cấm.
Điều này lý giải vì sao nhiều pha bóng chạm tay trong vòng cấm không bị thổi phạt, dù gây tranh cãi lớn trên khán đài.
VAR xử lý lỗi chạm tay như thế nào?
VAR được sử dụng để hỗ trợ trọng tài trong các tình huống quan trọng liên quan đến bàn thắng và phạt đền. VAR có thể can thiệp nếu phát hiện:
- Bàn thắng được ghi sau một pha chạm tay trái luật.
- Lỗi chạm tay rõ ràng trong vòng cấm nhưng bị trọng tài bỏ sót.
Tuy nhiên, VAR không can thiệp vào những tình huống mơ hồ, mang tính nhận định hoặc không đủ rõ ràng. Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về trọng tài chính trên sân.
Sự khác biệt giữa thủ môn và cầu thủ thường
Thủ môn được phép dùng tay chơi bóng trong vòng cấm của đội mình, nhưng vẫn bị giới hạn bởi luật. Các lỗi như giữ bóng quá lâu, bắt bóng từ đường chuyền về bằng chân của đồng đội đều có thể bị thổi phạt.
Ngoài vòng cấm, thủ môn bị xử lý lỗi chạm tay giống hệt cầu thủ thường. Vì vậy, việc xác định vị trí đứng của thủ môn khi dùng tay là yếu tố rất quan trọng.
Vì sao luật chạm tay luôn gây tranh cãi?
Luật chạm tay phụ thuộc nhiều vào ngữ cảnh và nhận định tình huống. Chỉ cần thay đổi góc quay, tốc độ chiếu chậm hoặc điểm dừng hình, cảm nhận về lỗi có thể hoàn toàn khác nhau.
Dù vậy, các điều chỉnh trong luật mới đang hướng tới việc giảm yếu tố cảm tính, tập trung vào việc cầu thủ có chủ động tạo lợi thế không công bằng hay không, thay vì chỉ dựa vào việc bóng có chạm tay.
Chạm tay vào bóng bị gì phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như vị trí tay, mức độ chủ động, khoảng cách và tác động đến tình huống thi đấu. Không phải cứ bóng chạm tay là bị phạt, và cũng không phải cứ trong vòng cấm là chắc chắn có phạt đền.
Việc hiểu đúng luật chạm tay giúp người xem theo dõi bóng đá chính xác hơn, đồng thời giảm bớt những tranh cãi không cần thiết. Trong bóng đá hiện đại, luật không chỉ xét hành vi, mà còn xét đến sự công bằng và tinh thần của trận đấu.
